قوانین مرتبط با شهرداری در ایران و حقوق شهروندان در مواجهه با ترک فعلها
نقصهای پارکها و معابر اطراف مدارس و مراکز آموزشی :
شهرداریها به عنوان نهادهای محلی مسئول اداره و مدیریت امور شهری، نقش حیاتی در تأمین امنیت و رفاه شهروندان دارند. یکی از حوزههای مهم فعالیت شهرداریها، نگهداری و ایمنسازی فضاهای عمومی مانند پارکها، معابر و به ویژه اطراف مدارس و مراکز آموزشی است. متأسفانه، در بسیاری از موارد، ترک فعل یا کوتاهی شهرداریها در این زمینه مشکلاتی برای شهروندان و دانشآموزان ایجاد میکند که لازم است مردم از حقوق خود آگاه باشند و در صورت نیاز اقدام قانونی نمایند.
۱. وظایف شهرداریها در حوزه فضای سبز و معابر شهری
شهرداریها طبق قانون وظیفه دارند فضای سبز، پارکها، پیادهروها و معابر شهری را به صورت ایمن و استاندارد نگهداری کنند. این شامل تمیز نگه داشتن پارکها، رفع نواقص و خطرات احتمالی مثل خرابی زمین، روشنایی مناسب، نصب علائم هشداردهنده، تعمیر و نگهداری مسیرهای رفتوآمد، و جلوگیری از موانع خطرناک در معابر میشود.
۲. مشکلات و نقصهای رایج در پارکها و معابر اطراف مدارس
در اطراف مدارس و مراکز آموزشی، وجود نقصهایی مانند خرابی آسفالت معابر، کمبود یا نبود روشنایی کافی، عدم وجود مسیرهای امن برای عبور دانشآموزان، تجهیزات بازی فرسوده یا خطرناک در پارکها، و نبود تابلوهای هشداردهنده یا سرعتگیرها، میتواند موجب بروز حوادث و تهدید امنیت دانشآموزان شود. این نوع ترک فعل از سوی شهرداریها مسئولیت مستقیم در قبال سلامت عمومی را زیر سوال میبرد.
۳. ترک فعل شهرداری و حقوق شهروندان
ترک فعل به معنای عدم انجام وظایف قانونی است که شهرداریها موظف به انجام آن هستند. در صورت مشاهده چنین کوتاهیهایی، شهروندان حق دارند به روشهای قانونی اعتراض کنند:
ثبت شکایت در سامانههای رسمی شهرداری یا سامانه دولت الکترونیک (مانند سامانه ۱۹۱)
ارجاع موضوع به شورای اسلامی شهر برای پیگیری و نظارت
طرح شکایت حقوقی یا کیفری در دادگستری در موارد جدیتر
شکایت در دیوان عدالت اداری جهت الزام شهرداری به انجام وظایف و جبران خسارت
۴. نکات مهم هنگام پیگیری شکایات
مستندسازی دقیق از نقصها مانند عکس، فیلم یا گزارش کتبی از وضعیت موجود
ثبت شکایت رسمی و پیگیری مستمر مراحل رسیدگی
همکاری با شوراهای محلی و نهادهای نظارتی برای افزایش تاثیرگذاری
۵. قوانین و منابع مرتبط
قانون تشکیلات، وظایف و انتخابات شوراهای اسلامی کشور و انتخاب شهرداران
قانون شهرداریها (مصوب ۱۳۷۶)
قانون رسیدگی به تخلفات اداری
قانون دیوان عدالت اداری
جمعبندی
شهرداریها مسئول فراهم آوردن محیطی امن و سالم برای شهروندان به ویژه دانشآموزان هستند. نقصهای موجود در پارکها و معابر اطراف مدارس، علاوه بر ایجاد خطرات، نشاندهنده ترک فعل و قصور در انجام وظایف قانونی است. آگاهی از حقوق و روشهای قانونی اعتراض، ابزار مهمی است که شهروندان میتوانند برای احقاق حق خود و ارتقای کیفیت خدمات شهری از آن بهره ببرند.
زهره محمدپور - وکیل گناباد